Gökyüzü meraklılarının gözdelerinden olan dolunay manzaraları, 12 Nisan Cumartesi günü bambaşka bir şekilde karşımıza çıkabilir. O tarihte Ay sanki elimizle tutabileceğimiz kadar yakında olacak. Fakat Ay’ın bu büyüleyici görüntüsü ‘’Ay illüzyonu’’ adı verilen bir fenomenden başka bir şey değil.
Ay illüzyonu nedir?
Optik bir yanılsama olan Ay illüzyonu, beynimizin ufka yakın bir konumda bulunan Ay’ı gökyüzünün yüksek noktalarında, normal halinden çok daha büyük bir şekilde algılamasıyla ortaya çıkan bir durumdur.
Ay’ın bu kadar büyük gözükmesi, astronomi meraklıları için büyük bir gizem olmaya devam ediyor.
Ay’ın mesafesi neden sürekli değişiyor?
Yaklaşık 384 bin kilometre uzaklıkta olduğu tahmin edilen Ay’ın Dünya’ya uzaklığı yıl içerisinde sürekli değişiyor. Dünya’nın çevresinde kusursuz bir daire yerine eliptik bir şekil çizen uydumuz, yılın belirli zamanlarında bize daha yakın olurken belirli zamanlarda ise çok daha uzak oluyor. Bu mesafe aylık 40 bin kilometre olarak hesaplanabilir.
12 Nisan Cumartesi günü de Ay’ın Dünya’ya en uzak olduğu anı gözlemleme şansımız olacak.
Yılın en küçük dolunayına hazırlanın
12 Nisan’da Ay, apoj adı verilen en uzak konumuna ulaşacak. Yaklaşık 406.000 kilometre mesafede olacak ve bu da onu 2025’in en küçük dolunayı yapacak. Yani bir diğer adıyla ''mikro ay'' şekline bürünecek. Ne kadar büyük görünürse görünsün, aslında her zamankinden daha küçük olacak.
Kasım ayında ise tam tersi bir durumla karşılaşacağız. 5 Kasım’da Ay, perige (en yakın) konuma gelecek ve 2025 yılının en büyük dolunayı olacak. Bu durumu ‘’Süper Ay’’ olarak adlandırılanlar olsa da Ay’ın fiziksel boyutunda herhangi bir değişiklik olmayacak.
NASA gibi teknolojik donanımı yüksek uzay ajansları, Ay’ın uzaklığını milimetrik hassasiyete sahip lazer yansıtıcılarla ölçüyor. Apollo görevleri sırasında Ay’a bırakılan özel reflektörler, Dünya’dan gönderilen lazer ışınlarını geri yansıtarak Ay’ın uzaklığını çok çok az hata payıyla ölçebiliyor.
Fakat Ay’ın değişimini tespit etmek için bu tür donanımlara sahip olmak, eğer bilimle uğraşmıyorsanız şart değil. Bunun yerine bir fotoğraf makinesi veya kamerası iyi olan bir telefona sahip olmanız, Ay’ın mesafesine göre büyüyüp küçüldüğünü görmek için yeterli olacaktır.
Türkiye’den görülecek mi?
Yılın en küçük dolunayının Türkiye’den de görülebileceği tahmin ediliyor.